Kerk-zijn in het krachtenveld van Christus
Bijbeltekst: Handelingen 17:28
“Want in Hem leven wij, bewegen wij en zijn wij.”
Bewegen betekent dat je niet stil blijft staan. Als je beweegt, verandert er iets. Je komt ergens vandaan en je gaat ergens naartoe. Soms bewegen we uit onszelf. Soms worden we in beweging gebracht door iets of iemand anders.
Dat geldt ook voor de kerk.
Een kerk kan zomaar gewend raken aan wat vertrouwd is. We weten hoe de zondag verloopt, wie waar zit, welke liederen we zingen en hoe we de dingen met elkaar geregeld hebben. Daar is op zichzelf niets mis mee. Tradities kunnen waardevol zijn. Ze kunnen ons houvast geven en ons verbinden met generaties vóór ons.
Maar kerk-zijn betekent nooit alleen: bewaren wat er altijd al was.
Jezus roept mensen voortdurend in beweging.
Hij zegt tegen zijn discipelen: “Volg Mij”.
Dat is geen uitnodiging om stil te blijven zitten. Volgen betekent opstaan, je vertrouwde plek verlaten en achter Hem aangaan.
Christus brengt mensen in beweging
Als we in het Evangelie kijken naar Jezus, zien we dat er rondom Hem voortdurend beweging ontstaat.
Mensen komen naar Hem toe.
Mensen worden geraakt.
Mensen worden genezen.
Mensen keren om.
Mensen gaan anders naar huis dan ze gekomen zijn.
Denk aan Zacheüs. Hij zit eerst hoog en veilig in een boom. Maar Jezus roept hem naar beneden. Na de ontmoeting met Jezus verandert zijn houding tegenover geld en tegenover andere mensen.
Denk aan de leerlingen. Sommigen laten letterlijk hun netten achter om Jezus te volgen.
Denk aan de Emmaüsgangers. Eerst lopen ze bedroefd weg van Jeruzalem. Maar nadat ze Jezus herkennen, keren ze om en gaan terug.
Een ontmoeting met Christus laat ons niet altijd op dezelfde plek staan.
Dat is het krachtenveld van Christus.
Christus trekt ons naar Zich toe en tegelijkertijd stuurt Hij ons de wereld in.
Hij zegt:
Kom bij Mij.
Maar ook:
Ga heen.
Hij zegt:
Ontvang Mijn liefde.
Maar ook:
Heb elkaar lief.
Hij zegt:
Ik vergeef jou.
Maar ook:
Vergeef elkaar.
Wie dichtbij Christus komt, wordt uitgenodigd om mee te bewegen.
Maar bewegen is niet altijd gemakkelijk.
Wij houden vaak van zekerheid. Van het bekende. Van datgene waarvan we weten hoe het werkt. Verandering kan onzeker maken.
Misschien denken we binnen de kerk soms:
Waarom moet het anders?
Waarom kunnen we niet gewoon blijven doen wat we altijd deden?
Waarom moeten we luisteren naar nieuwe stemmen?
Waarom zouden we ruimte maken voor andere vormen of ideeën?
Maar de vraag is niet in de eerste plaats:
“Willen wij veranderen?”
De diepere vraag is:
“Waar is Christus aan het werk en durven wij daarin mee te bewegen?”
Dat is iets anders. Bewegen met Christus betekent namelijk niet dat we met iedere mode of iedere ontwikkeling moeten meegaan. Het betekent ook niet dat alles wat oud is moet verdwijnen. Het betekent dat we steeds opnieuw luisteren:
Heer, waar roept U ons vandaag?
Misschien roept Christus ons soms juist om vast te houden.
Aan het Evangelie.
Aan Zijn woorden.
Aan liefde, trouw en gerechtigheid.
Maar misschien roept Hij ons op andere momenten om iets los te laten.
Onze eigen voorkeur.
Onze vaste plek.
Onze manier van denken.
Onze behoefte om altijd gelijk te krijgen.
Kerk-zijn is samen bewegen
Het beeld van bewegen doet ook denken aan een lichaam.
Paulus noemt de gemeente het lichaam van Christus.
In een lichaam kan niet ieder lichaamsdeel zijn eigen richting opgaan. Een hand kan niet zeggen: “Ik doe vandaag iets anders dan de rest” Een voet kan niet besluiten helemaal alleen op pad te gaan. Een lichaam beweegt alleen goed wanneer de verschillende delen met elkaar verbonden zijn. Zo is het ook in de kerk. We verschillen van elkaar. Jong en oud.
Mensen die graag vernieuwen en mensen die voorzichtig zijn met verandering.
Mensen die gemakkelijk spreken en mensen die liever luisteren.
Mensen met verschillende geloofsbelevingen, talenten en levensverhalen. Juist daarin mogen we samen kerk zijn. Niet doordat iedereen hetzelfde wordt, maar doordat Christus het middelpunt blijft. Dat vraagt iets van ons. Dat we niet alleen vragen:
“Wat vind ík ervan?”
maar ook:
“Wat heeft de ander nodig?”
Niet alleen:
“Word ik gehoord?”
maar ook:
“Luister ik werkelijk naar de ander?”
Niet alleen:
“Wat wil ik behouden?”
maar ook:
“Waar roept Christus onze gemeente naartoe?”
Het thema spreekt over het krachtenveld van Christus.
Dat woord “krachtenveld” is mooi, want er zijn veel krachten die aan een gemeente kunnen trekken Angst kan aan ons trekken. Gewoonte kan aan ons trekken.
Eigenbelang kan aan ons trekken. Teleurstelling kan aan ons trekken.
Meningsverschillen kunnen aan ons trekken.
Maar ook Christus trekt. Niet met dwang. Hij trekt door liefde. Hij nodigt ons uit om steeds weer naar Hem terug te keren. Wanneer wij tegenover elkaar komen te staan, trekt Hij ons naar verzoening. Wanneer wij vooral met onszelf bezig zijn, trekt Hij onze blik naar de ander. Wanneer wij bang zijn voor de toekomst van de kerk, zegt Hij: “Ik ben met jullie.” Wanneer wij moe worden, zegt Hij: “Kom bij Mij.” En wanneer wij het liefst op onze vertrouwde plek blijven, zegt Hij soms: “Sta op. Volg Mij.” Misschien is dit uiteindelijk de uitnodiging van dit thema: Beweeg mee. Niet zomaar met iedere verandering. Niet met de luidste stem. Niet met wat toevallig populair is. Maar met Christus. Durf je door Hem te laten bewegen.
Van oordeel naar luisteren.
Van afstand naar ontmoeting.
Van angst naar vertrouwen.
Van vasthouden naar delen.
Van “ik” naar “wij”.
Van binnen de kerkmuren naar buiten. Want kerk-zijn draait uiteindelijk niet om het in stand houden van een organisatie. De kerk is geroepen om zichtbaar te maken wie Christus is. Een gemeenschap waarin mensen iets mogen ervaren van Zijn liefde, genade en vrede. Daarom mogen we iedere keer opnieuw bidden:
Heer Jezus, beweeg ons.
Waar wij vastzitten, maak ons los.
Waar wij te snel gaan, leer ons wachten.
Waar wij elkaar kwijt zijn, breng ons weer bij elkaar.
En waar U voor ons uitgaat, geef ons de moed om U te volgen.
Want: “In Hem leven wij, bewegen wij en zijn wij.”
Jenny Zwijnenburg